تبلیغات
دو خاکی - ساپرولیت

نویسنده : لطفی
تاریخ:سه شنبه 13 خرداد 1393-11:10 ق.ظ

ساپرولیت


پوده‌سنگ یا مُرده‌سنگ یا ساپرولیت (به انگلیسی: Saprolite) سنگی است که به طور شیمیایی هوادیده شده است. ساپرولیت ها در مناطق تحت الارض پروفیل خاک تشکیل می شوند و نمایانگر هوادیدگی عمیق سطح سنگ بستر می باشد. در بسیاری از موارد رنگ آن از ترکیبات آهن فریک بدست آمده است. پروفیل های با هوادیدگی عمیق در خشکی های قاره ای در عرض های جغرافیایی بین 35 درجه شمالی تا 35 درجه جنوبی گسترده است.

دو خاکی - ساپرولیت
A نشان دهنده خاک.
B نشان دهنده لاتریت، رگولیت.
C نشان دهنده ساپرولیت، رگولیت کمتر هوادیده. در زیر C سنگ بستر است.


شرایط تشکیل رگولیت بسیار هوادیده شامل دشت با پستی بلندی توپوگرافیکی کم برای ممانعت از فرسایش و قابل آبشویی محصولات و هوادیدگی شیمایی می باشد. شرط دوم دوره های تکتونیکی طولانی پایدار؛ فعالیت زمین ساختی و تغییرات اقلیمی می تواند باعث فرسایش گردد. شرط سوم اقلیم مرطوب گرمسیری یا اقلیم معتدل می باشد.

ساپرولیت کمتر هوادیده آبخوان های ماسه سنگ قادر تولید آب های زیر زمینی و اغلب برای دام مناسب می باشد. هوادیدگی عمیق باعث تشکیل بسیاری از سنگ معدن ثانویه و سوپرژنیک بوکسیت، سنگ آهن، طلای ساپرولیتی، مس سوپرژنی، اورانیوم و فلزات سنگین در انباشت های درجا شود.

تعریف، تشریح و مکان ها
دوخاکی - ساپرولیت
ساپرولیت لاتریت هوادیده نیست، یک پیوستگی از لایه فوقانی تا لاتریت وجود دارد.

ساپرولیت (از واژه σαπροςیونانی = متعفن+ λιθος = سنگ) یک سنگ هوازده شیمیایی است (در اصل،به معنی "سنگ فاسد"). نتیجه هوادیدگی خیلی شدید، انتقال مداوم از ساپرولیت به لاتریت می شود.

ساپرولیت در نواحی تحتانی افق های خاک تشکیل می شود و هوازدگی سطح سنگ بستر را نشان می دهد. در رگولیت های لاتریتی – رگولیت ها لایه جدا شده سنگ ها هستند که روی سنگ بستر قرار می گیرند – ساپرولیت ممکن است توسط افق های بالایی لاتریت های درجا پوشانده شده باشند؛ بیشتر پروفیل اصلی بوسیله خاک های درجا یا مواد رویی انتقالی محافظت می شوند. هوازدگی، ساپرولیت های کائولینیتی [Al2Si2O5(OH)4] نازک را 1000 تا500 میلیون سال قبل؛ ساپرولیت های کائولینیتی ضخیم 200 تا 66 میلیون سال قبل و ساپرولیت های نابالغ با ضخامت متوسط را 5 میلیون سال قبل تشکیل داده است. ساختار کلی کائولینایت ورقه های سیلیکات (Si2O5) متصل به آلومینیوم هیدروکسید [Al2(OH)4] دارند.

ترکیبات آهن عامل اصلی رنگ در ساپرولیت هاست. در بسیاری از برون زدگی ها رنگ از ترکیبات فریک به دست می آید؛ رنگ به مینرالوژی و اندازه ذرات بستگی دارد. گئوتایت ریز میکرونی [FeO(OH)] زرد است در حالی که گئوتایت درشت قهوه ای است. هماتایت ریز میکرونی [Fe2O3] قرمز است؛ هماتایت درشت خاکستری مایل به سیاه است.

رگولیت از ضخامت چند متر تا 150 متر (490 فوت)، بسته به سن سطح خاک، فعالیت های زمین ساختی، اقلیم، تاریخچه اقلیمی و ترکیب سنگ بستر متغییر است. گرچه این زمین های هوازده عمیق اکنون در تنوع گسترده ای از محدوده های اقلیم های گرم و مرطوب تا خشک، گرمسیری تا معتذله وجود دارند؛ اما همه آنها در گذشته تحت شرایط یکسان تشکیل یافته اند. در بخش هایی از آفریقا، هندوستان، جنوب آمریکا، استرالیا و جنوب شرق آسیا، رگولیت در در طول 100 میلیون سال متمادی تشکیل یافته است. رگولیت های عمیق در بین کمربند گرمسیری، به خصوص در خشکی های قاره ای بین عرض های جغرافیایی 35 درجه شمالی تا 35 درجه جنوبی گسترده هستند. رگولیت های هوادیده مشابه در عرض های جغرافیایی خیلی بالاتر -42-35 درجه جنوبی در جنوب شرقی استرالیا (ویکتوریا و تاسمانیا)، 45-40 درجه شمالی در ایالات متحده (اورگان و ویسکانسین) و 55 درجه شمالی در اروپا (ایرلند شمالی، آلمان) –وجود دارند، گرچه مناطق گسترده ای نیستند.

تشکیل

رگولیت یک ناحیه محصول سابقه هوادیدگی طولانی آن است؛ آبشویی و پراکندگی طی مرحله اولیه هوادیدگی تحت شرایط مرطوب غالب می باشد. ساپرولیت ها در مناطق با بارندگی بالا تشکیل می یابند که منجر به هوادیدگی شیمیایی می شود و بوسیله تجزیه متمایز مینرالوژی سنگ بستر مشخص می شود. شرایط برای تشکیل رگولیت عمقاً هوادیده شامل دشت با پستی بلندی توپوگرافیکی کم برای ممانعت از فرسایش و قابل آبشویی محصولات و هوادیدگی شیمایی می باشد.شرط دوم دوره های تکتونیکی طولانی پایدار؛ فعالیت زمین ساختی و تغییرات اقلیمی تاحدودی باعث فرسایش مدوخاکی - ساپرولیتی شود. سرعت هوادیدگی 20 متر (66 فوت) در میلیون سال نشان می‌دهد که رگولیت های عمیق برای توسعه به چندین میلیون سال نیاز دارند. شرط سوم اقلیم مرطوب گرمسیری یا اقلیم معتدل می باشد؛ درجه حرارت بالا واکنش را قادر میسازد تا با سرعت بیشتری رخ دهند. هوادیدگی عمیق می تواند در اقلیم های سردتر اما طی دوره های زمانی طولانی رخ دهد.


سولفیدها برخی از مواد معدنی بسیار ناپایدار در محیط های مرطوب اکسید کننده هستند؛ بسیاری از سولفیدهای کادمیم، کبالت، مس، مولیبدن، نیکل و روی در پروفیل به راحتی به عمق آبشویی می شوند. کربنات ها خیلی محلول می باشند، به خصوص در محیط های اسیدی؛ عناصر میزبانی شده توسط آنها – کلسیم، منیزیم، منگنز واسترونتیوم– به شدت آبشویی می شوند. سرپانتینیت –سنگهایآذرین اکسید شده و هیدرولیز شده کم سیلیکون، غنی از اکسید های آهن و منیزیم  - به تدریج در این ناحیه هوادیده شده است. مواد معدنی آهن-منگنزی میزبان اصلی نیکل، کبالت، مس، روی در خاک های مافیک و اولترامافیک با سولفید ضعیف هستند و در پروفیل بالاتر از فلزات میزبان سولفید باقی می ماند. آنها از افق های بالایی آبشویی شده و با اکسید های آهن منگنز ثانویه در ساپرولیت میانس تا پایینی ته‌نشین می‌شوند.


کاربرد

آبخوان های غرب استرالیا ماسه سنگ های ساپرولیتی هستند. آبخوان های ماسه سنگ های ساپرولیتی کمتر هوادیده قادر به تولید آب زیر زمینی می باشند و اغلب برای دام مناسب هستند. عملکرد بسته به بافت و عمق آنها از سفره آبی بدست می آید.

توزیع طلا و کربنات کلسیم یا کربنات کلسیم منیزیم، به طور نزدیکی در ارتباط هستند و در جنوب ییلگارت کراتون، جنوب استرالیا در یک تا دو متر (3/3 – 6/6 فوت) از پروفیل خاک و به طور محلی به عمق 5 متر (16 فوت) ثبت شده است.  ارتباط طلا-کربنات در GawlerCraton، استرالیای جنوبی نیز قابل مشاهده است. هوادیدگی عمیق باعث تشکیل بسیاری از سنگ معدن ثانویه و سوپرژنیک بوکسیت، سنگ آهن، طلای ساپرولیتی، مس سوپرژنی، اورانیوم و فلزات سنگین در انباشت های درجا شود.

منبع: ترجمه از ویکی پدیا
این متن به عنوان ترجمه منبع انگلیسی
در ویکی‌پدیا ثبت گردید. برای مشاهده کلیک کنید.





foot pain side
دوشنبه 19 تیر 1396 08:57 ق.ظ
I'm very happy to read this. This is the type of manual that needs to be given and not the random misinformation that is at the other blogs.
Appreciate your sharing this greatest doc.
manicure
دوشنبه 18 اردیبهشت 1396 03:28 ق.ظ
Hi there, yup this article is genuinely pleasant and I
have learned lot of things from it about blogging.
thanks.
BHW
چهارشنبه 30 فروردین 1396 02:25 ب.ظ
Does your site have a contact page? I'm having problems locating it but,
I'd like to shoot you an e-mail. I've got some creative ideas
for your blog you might be interested in hearing. Either way, great website
and I look forward to seeing it develop over time.
manicure
یکشنبه 20 فروردین 1396 05:27 ق.ظ
I love your blog.. very nice colors & theme.
Did you design this website yourself or did you hire someone
to do it for you? Plz answer back as I'm looking to create my own blog and would
like to find out where u got this from. many thanks
BHW
دوشنبه 14 فروردین 1396 12:14 ق.ظ
I don't even know how I ended up here, but I thought this post was
great. I don't know who you are but definitely you are going
to a famous blogger if you aren't already ;) Cheers!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر